Column: LGBT zit jij daar eigenlijk mee?

De eerste vragen rondom het lesbisch zijn van een persoon, rezen in mijn kinderjaren rondom een tante van mij. Zij woonde samen met een vrouw en niemand in de familie leek te weten of ze nu ook iets met elkaar hadden of dat ze gewoon vriendinnen waren. Het werd blijkbaar niet zo heel erg belangrijk gevonden want tot op de dag van vandaag weet volgens mij nog steeds niemand hoe het nu precies zat. De vriendin is inmiddels overleden. De tweede kennismaking was met een man uit Drechterland. Dit was in de jaren tachtig. Deze man is eens onwijs in elkaar geslagen, alleen om zijn homofilie. Ik was onder de indruk daarvan want het was natuurlijk totaal onrechtvaardig. Ook is mij eens ter ore gekomen dat een jonge man al in zijn puberjaren wist dat hij zich vrouw voelde en hier ook naar wilde leven. Zijn moeder heeft dit serieus genomen en steunde hem hierin. Hoe is dat tegenwoordig, de vragen en acceptatie rondom een lesbie, homo, biseksueel en transgender (LHBT)?

De Nederlandse Vereniging tot Integratie van Homoseksualiteit COC, is een Nederlandse belangenorganisatie die al sinds 1946 opkomt voor de belangen van lesbiennes, homoseksuelen, biseksuelen en transgenders in Nederland. In Nederland is in de leeftijdsgroep van 15 tot 70 jaar is 1 op de 250 mensen in Nederland transgender, meldt kennisinstituut Movisie. De leeftijd waarop transgenders ‘uit de kast’ komen verschilt, maar de eerste gevoelens dat ze anders zijn komen vaak al heel vroeg. Al heel jong voelen transgenderkinderen dat ze anders zijn, maar ze kunnen dit dan nog niet plaatsen. In januari van dit jaar verscheen ‘Het lammetje dat een varken is’, een prentenboek dat kinderen op heel jonge leeftijd reeds al kennis laat maken met transgenders.

Door onder meer tv-programma’s als Hij is een Zij, of door boeken over het onderwerp probeert men de acceptatie van en aandacht voor transgenders te laten groeien. Nog niet eerder verscheen er een boek voor hele jonge kinderen. Het boek kan ouders en kinderen helpen om hen zo vroeg mogelijk te laten weten dat ze mogen zijn wie ze zijn. Het gevoel dat het lichamelijke en gevoelsmatige geslacht niet overeenkomen, hoeft niet altijd te leiden tot geslachtsoperatie waarmee iemand helemaal van geslacht wisselt. Sommige mensen beperken het tot kleden als het andere geslacht.

In 2016 zakte Nederland naar de tiende plek op de lijst van meest LHBT-vriendelijke landen. In 2015 stond Nederland nog op de zevende plek. De hoofdreden voor deze achteruitgang? Een gebrek aan verboden op wettelijke discriminatie van transgenders en mensen met een intersekseconditie. Bij intersekse vertoont een lichaam zowel mannelijke als vrouwelijke kenmerken. In 2015 kwam het Sociaal Cultureel Planbureau met een rapport ‘Wel trouwen, niet zoenen. Hieruit bleek dat de acceptatie van LHTB dun blijft.

Vorige week vrijdag was er voor het eerst een LHBT informatieavond in de Drommedaris te Enkhuizen. Iedereen die hier meer over wilde weten of hierover wilde praten was welkom. Ik zag het helaas toen het al plaats gevonden had want het had zeker mijn belangstelling. Het valt mij namelijk op dat je in onze stad Enkhuizen zelden of nooit vrouwen en al bijna helemaal nooit mannen, hand in hand ziet lopen. Dus een zoen zal er zeker al niet snel inzitten. Aan reacties door de jaren heen heb ik bemerkt dat met name heteromannen meer moeite hebben met homo’s en minder met lesbiennes.

Een wethouder uit Stede Broec die bij deze avond aanwezig was, vroeg aan een aantal jongeren waarom zij er niet mee naar buiten traden. Dat durfden ze niet meer nadat een aantal van hen die dit in het verleden wel gedaan hadden, door jonge mannen van Marrokaanse afkomst in elkaar geslagen waren. In een artikel uit 2015 staat dat homoseksuele handelingen in Marokko strafbaar zijn en dat hier een celstraf van 3 jaar op staat. De kans is groot dat een ouder elk contact verbreekt met hun zoon als zij weten dat hij homo is. Dit jaar publiceerde bladna.nl dat zoals verwacht, de Marokkaanse autoriteiten de oprichting van een allereerste vereniging voor de bescherming van lesbische vrouwen, homoseksuelen, biseksuelen en transgenders verboden.

Je zou het van Nederland misschien niet altijd zeggen, maar er zijn hier nog steeds veel mensen met een afkeer van homoseksualiteit. Die afkeer is al duizenden jaren oud. De Oude Grieken gingen graag van bil met iemand van hetzelfde geslacht, maar Plato was degene die de basis legde voor het morele taboe op homoseksualiteit. Hij kwam met het idee dat er achter de dagelijkse realiteit een natuurlijke orde schuilging die bepaalde hoe de wereld werkte, of zou moeten werken. Bovendien noemt hij in één van zijn werken homoseksualiteit onnatuurlijk. Dat idee kreeg veel navolging en werd uiteindelijk in de 13e eeuw door de Italiaanse theoloog Thomas van Aquino verwerkt in de christelijke ethiek.

Ook in Oost-Europese landen heerst er over de acceptatie van homoseksuelen nog een controverse. Daar loop je de kans loopt om in elkaar geslagen te worden en je als zoon verstoten wordt. In Polen en Litouwen heeft de katholieke kerk veel invloed op de geldende normen en waarden. Omdat het katholicisme een belangrijke kracht was in het aanwakkeren van de onafhankelijkheidsgevoelens van Polen en Litouwers in de jaren tachtig, geniet de kerk bovendien een breed gedragen populariteit. In andere landen, zoals Slowakije, Estland en Roemenië, is homodiscriminatie vaak het gevolg van de populariteit van rechts-populistische partijen. Zij zien homoseksualiteit als een West-Europese uitwas die in de Sovjettijd nog niet bestond en welke een gevaar vormt voor de (openbare) rechtsorde.

De samentrekking van de termen homoseksueel, lesbisch en biseksueel is holebi. Deze term deed zijn intrede in Vlaanderen in de jaren negentig. In Nederland was deze term aanvankelijk vrij onbekend, vervolgens is deze term steeds vaker gebruikt. Er zijn in Europese landen nog heel wat zaken verboden voor holebi’s & transgenders in vergelijking met hetero’s. Op een lijst gepubliceerd op  www.holebi.info/phpnews/kortnews.php?action=fullnews&id=14041 in 2015 kun je zaken terug lezen waarin toen nog geen gelijkwaardigheid bestond.

Op 1 april 2001 vond het eerste homohuwelijk ter wereld plaats in Amsterdam. Daarna volgden vele andere landen. In juni 2016 spraken de EU-landen af jaarlijks over de voortgang van de positie van LHBT’ers in hun land. De Europese lidstaten gaan onder leiding van de Europese Commissie meer werk maken van gelijke rechten voor mannen en vrouwen, gendergelijkheid en de bescherming van lesbiennes, homo’s, biseksuelen, transgenders en mensen met een intersekse-conditie in de Europese Unie. Onder voorzitterschap van Nederland bereikte de Europese Unie deze unieke doorbraak.
Jet Rood